Măng Đen và những trải nghiệm "không lên kế hoạch trước"

Mình yêu thích những chuyến đi không lên kế hoạch trước, chậm rãi hòa mình và quan sát cuộc sống bản địa ở những bản làng xa xôi, tự chạy xe máy trên những cung đường rừng, tự do và phóng khoáng đón nhận những điều xảy đến. Chỉ cần một bình đầy xăng, một chiếc ba lô và một đôi giày, là đã có thể lên đường. Những chuyến đi như thế khơi gợi những cảm xúc, những năng lực, khả năng phán đoán, trực giác,...mà chắc chắn những chuyến đi được lên kế hoạch kỹ càng, chi tiết không thể mang lại.

Có những khoảng thời gian, mình tự nhủ là cần những trải nghiệm không được lên kế hoạch trước để rèn luyện lại một chút kỹ năng của bản thân, về khả năng thích nghi, khả năng giải quyết vấn đề và việc đối diện với những nỗi sợ những điều không biết trước, không chắc chắn. Chuyến đi tới Singapore một mình của mình cũng là một trải nghiệm như thế. Một người em của mình cũng đã từng đi những chuyến từ Hà Nội đến Sài Gòn rồi vòng lên các tỉnh Tây Nguyên rồi đi qua Đà Nẵng, sau đó về lại Hà Nội, với mục tiêu có được những trải nghiệm không biết trước và xem khả năng thích ứng của bản thân tới đâu.

Mình quyết định mang những trải nghiệm ấy vào chuyến đi tới Măng Đen.

Những ngày ở Măng Đen

Mình nghĩ rằng Măng Đen tặng cho những vị khách ghé thăm những khoảng tĩnh lặng để người ta tự nhìn sâu hơn vào bản thân mình và để từ đó có được những năng lượng tươi mới cho những chặng hành trình phía trước. Mình ở một chiếc homestay nằm cuối con đường thị trấn và nhìn ra những cánh rừng già, đối diện nhà văn hoá thôn với chiếc loa phát thanh luôn phát lúc sáng sớm và chiều tối.

Những ngày mưa lạnh, ngồi ở hiên nhà ngắm mưa trên những cánh rừng cũng đủ thấy lòng bình yên. Những buổi sáng bình minh trời xanh và nắng vàng, có thêm chút gió xào xạc trên những tán cây hoa mai anh đào khẳng khiu trước cửa, mình thường ngồi đọc sách. Có những ngày hoàng hôn lại tuyệt đẹp, màu đỏ cam dần tắt sau cánh rừng. Có những buổi chiều mưa nhè nhẹ hoặc buổi sáng sớm, mình mang một chiếc khăn ấm, đi dạo trên những con đường, con dốc gần nhà, tận hưởng không khí trong lành và rất thơ của Măng Đen.

Và cảm giác ấm áp nhất là những sáng dậy sớm khi trời còn nhá nhem trong cái không khí se lạnh, mình vừa viết lách, vừa nhìn sang ngọn đồi bên đường, nhà cô bác hàng xóm bật điện sớm, ăn sáng và nổ xe máy đi làm, xung quanh chỉ có tiếng gà gáy sớm và tiếng chim, cùng với tiếng loa của thôn về tình hình nông nghiệp, kinh tế, xã hội, tài chính, đặc biệt là tin tức về những sáng kiến khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp ở địa phương. Nghe tiếng loa mà mình thấy hoài niệm về một thời đã qua, khi ở các làng quê cũng thường phát loa xóm về các tin tức mới, do thời ấy chưa có mạng xã hội hoặc các công cụ nhắn tin phổ biến như bây giờ.

Những ngày ở Măng Đen, mình thường ghé xưởng rang xay cà phê Meli 2 Coffee Factory ở đường Võ Nguyên Giáp với cà phê Arabica thơm ngon từ những rẫy cà phê Măng Đen. Quán cũng có góc nhìn ra những cánh rừng hoang sơ, với tiếng chim ríu rít. Mình thường đến đây để thưởng thức cà phê, đọc sách và suy nghĩ về những ý tưởng mới.

Mình cũng thường đến một quán địa phương để thưởng thức món lẩu gà đen hầm dược liệu lá sâm và các món rau rừng rất ngon. Có buổi chiều thì mình lại chạy xe lên chợ Kon Plong để mua một số sản phẩm nông sản địa phương của mấy cô bác người đồng bào để về nấu những món cơm nhà. Ở Chợ Kon Plong có đầy đủ các sản phẩm nhưng nổi bật nhất là rau rừng tươi non mới hái đựng trong mấy chiếc bao vẫn còn đất đỏ, rất nhiều những loại cà đắng truyền thống của người đồng bào.

Điều mình nhớ nhất là những ngày chạy xe lên những bản làng xa.

Chiều hôm ấy, mình đổ xăng và chạy xe đi làng Kon Pring, rồi sau đó là làng Kon Vơng Kia. Để lên được làng Kon Vơng Kia, cần chạy xe lên những đồi thông cao rồi sau đó sẽ thấy bản làng dần hiện ra. Nắng chiều rực rỡ trên bản làng của người Xơ Đăng. Nắng chiếu qua những rừng thông, một vẻ đẹp thật sự là không thể diễn tả. Ở những khu vườn trên đồi của người đồng bào, mình bắt gặp những vật nuôi mà bà con nuôi thả như gà đồi, lợn rừng, đang chạy lăng quăng đi kiếm đồ ăn quanh nhà. Chạy xe lên đồi thông cao nhất trong làng, mình gặp một chú đang chăn cả một đàn trâu và có một số chú cùng với vài em trai trong làng đang làm thêm homestay mới để đón khách.

Khi mình chạy xe xuống làng, một hình ảnh thực sự bình yên và gợi lên nhiều cảm xúc. Một chị người đồng bào với chiếc gùi sau lưng đang chạy theo đuổi đàn trâu qua dòng suối để trở về nhà. Tiếng chuông trên cổ những chú trâu kêu leng theng, tiếng những con chim lớn trong rừng kêu nghe vẻ hoang sơ và những ngôi nhà bên sườn đồi bắt đầu lên khói bếp, có lẽ bà con đang nấu bữa cơm chiều. Ánh nắng chiều tuyệt đẹp trên bản làng, vài gia đình đang đón con đi học về, đang chạy xe băng băng qua những đồi thông, và hoàng hôn dần tắt sau những ngọn đồi.

Ngày cuối cùng ở Măng Đen có lẽ là ngày đáng nhớ nhất.

Mình chạy xe cũng không rõ sẽ đi đâu, chỉ biết sẽ đi về hướng Măng Cành do là hướng đi ngược lại với những cung đường mà mình đã khám phá. Đường đi khó do đang làm đường.

Tình cờ mình thấy làng Kon Chênh nên đã chạy xe lên khám phá. Sau khi lên những con dốc thì bản làng hiện ra với những ngôi nhà sàn, mình bắt gặp những cây hoa đào nở sớm. Sau đó mình đi tiếp đến làng Kon Tu Ma. Đường đến làng đi qua những ngọn đồi rất cao, mình bắt gặp những rẫy cà phê được trồng ven rừng. Người dân từ làng đi ra thị trấn và từ thị trấn đi về, mình thấy ai cũng đeo balo hoặc chiếc gùi sau lưng để đựng đồ, có lẽ do làng nằm xa trung tâm nên việc mua bán đồ dùng cần thiết cũng khó khăn hơn, nên mỗi lần tiện ra trung tâm thì mọi người sẽ mua đồ cả thể.

Làng Kon Tu Ma rất đẹp với những ngôi nhà nằm dưới một thung lũng nhỏ, xung quanh là những ngọn núi. Khi mình vào làng thì gặp bà con trong làng đang chung tay dỡ nhà để mở rộng đường, nên một chị người đồng bào đã chỉ mình đường đi bộ đến kho thóc và cầu treo. Mình đi bộ qua đường rừng, qua ngọn đồi, tình cờ gặp hai anh chị đang làm trụ cho cây chanh leo trên vườn cà phê arabica dưới tán cây rừng. Đi bộ thêm một đoạn thì hiện ra những đồi thông và kho thóc, cuối đường là con suối bên rừng rất đẹp và hoang sơ.

Do không liệu sức mình và không dự tính đúng thời gian nên mình đã không còn sức để đi bộ về bản lấy xe, sau một hồi đi bộ xuống những ruộng lúa ven suối và đi lên, đôi chân như căng cứng trong khi sắp đến giờ xe đón ở thị trấn Măng Đen về lại Pleiku, nếu mình đi bộ thì với tình trạng này chắc chắn bị trễ xe. Vậy là mình tìm mọi cách và cố gắng di chuyển lên trên cao một chút, ở đó có một quán cà phê mới chưa vào vận hành, và mình nghĩ rằng chắc hẳn phải có một số điện thoại nào đó ở đây, mình tìm thấy một số điện thoại ở biển quán. Mình cũng không rõ số điện thoại đó sẽ kết nối đến ai, gọi lần 1 số máy bận. Mình gọi lại lần 2 và lần này thì anh chủ quán đã nghe máy (chính là một anh đang trồng thông ở quán lúc mình đi xuống nhưng đi lên thì không thấy anh còn ở đó). Ôi may mắn sao. Sau đó mình đợi anh đến đón nhưng thấy hơi lâu nên mình đã chủ động cố gắng đi bộ thêm, và may mắn đã đến, hai em người đồng bào đã chạy xe máy lên núi đón mình về làng lấy xe. Vậy là mình đã lấy được xe để về lại thị trấn Măng Đen nghỉ ngơi và kịp giờ xe đón.

Sau những trải nghiệm đầy sự xoay sở, mình đến cơm làng Măng Đen, gọi một ly nước trái rừng và ăn cơm làng - cơm của người đồng bào rất ngon. Xe đến đón và mình về lại Pleiku.

Măng Đen, ngày 16 tháng 10 năm 2026